Ngā Kupu Matua mō ngā Kaieke Waka

He roa te hītori o te waka poti, ā, he mahi nui tā te waka poti i roto i te tūhuratanga, te kawe waka, me te whakangahau, ā, kei te mau tonu. I roto i tēnei momo taonga tuku iho, ka puta mai he whānuitanga o ngā kupu kua whakawhanakehia hei āwhina i te tangata ki te mahi me te takaro i roto i te taiao moana. Ahakoa he papakupu katoa e pā ana ki ngā kupu waka poti, i konei ka whakamāramahia e mātou ētahi o ngā kupu tino nui me ngā kupu noa e tika ana kia mōhiotia e te nuinga o ngā kaipahua poti o ēnei rā.

Ngā Ture mō te Waka

Āpeama

I te koki matau ki te pokapū te aho, te kīra rānei o te poti, i te taha o te poti

Muri

He tūranga e tata atu ana ki te kei, ki muri rānei o te poti

Ngā Waenganui (Ngā Waenganui)

Te pokapū, te pokapū rānei o te poti

Kurupae

Ko te wāhanga whānui rawa o te poti, ko te whānui rawa

Kopere

Ko te pito mua, ko te pito whakamuri rānei o te poti, he rerekē ki te kei (he tohu whakamahara:"B"ka tae mai i mua i te"S"i roto i te pīta, pērā i te ihu o te poti e haere mai ana i mua i te kei)

Parepare

He ārai, he hanganga te nuinga, e wehewehe ana i ngā wāhanga o te poti

Kāpata

He wāhanga matua, he wāhi kua kati, he wāhi noho rānei mō ngā kaimahi me ngā pāhihi

Ara Hoa

Ko te huinga o ngā arawhata, ara hikoi rānei e whakarato ana i te urunga mai i te papa ki ngā wāhi o raro o te poti.

Papatohu

He teihana tū, he teihana nohoanga rānei kei runga i te papa, kei reira tonu te urungi, te kaiwhakahaere'papatohu s

Papa

Ko te tikanga, ko ngā mata papatahi o waho o te poti e hikoi ai ngā pāhihi me ngā kaimahi, engari ka taea hoki te tohu i ngā taumata o te waka, pērā i te"Papa 4", he taumata ā-roto, ā-waho rānei

Tauira

Ko te hohonutanga iti rawa o te wai ka taea e te poti te mānu, ko te tawhiti rānei i waenganui i te raina wai me te raro o te takere

Piriti Rererangi

He potae whakatere, he papatohu whakatere rānei kua whakaarahia ake, kei runga ake i te kāpini, hei whakahaere i te poti. He wāhi whakangahau, he wāhi nohoanga rānei kei roto.

Papa reti kore utu

Ko te tawhiti poutū mai i te raina wai ki te pūwāhi iti rawa e taea ai e te wai te tomo ki roto i te poti mā runga i te taha.

Whare kai

Te ingoa mō te poti'te kīhini

Ara whakatārewatanga

He ara, he arawhata rānei e whakamahia ana hei eke, hei heke rānei i tētahi poti

Gunwale

Te taha o runga o te poti'ngā taha

He taupoki, he tatau rānei e ārai ana i te wai i roto i te papa poti, i te tihi rānei o te kāpini

Upoko

Te ingoa mō te poti'wharepaku

Te rekereke

Te piko o te poti i te mea e pana ana te hau ki ngā rā

Heke

He poti'te papatohu whakahaere, kei roto ko ngā mana whakahaere o te wira me te miihini

Te Hukapapa

Te tinana, te anga rānei o te poti e pā ana ki te wai

Jib

Te rā i whakatakotoria ki mua o te poti'ngā pou me te rā matua

Whakahē

Te urungi i tētahi poti'he pakari i roto i te hau (he rerekē ki te tack)

Keel

Ko te ihu o te waka mai i te tuara ki te kei o te waka'te anga o te waka. I roto i te waka tere, ka taea e te takere te oma hōhonu hei whakarato i te pumau

Ki te taha o te rā

Ko te ahunga kotahi e pupuhi ana te hau (kaua e pupuhi whaka-hau)

Te Roa Katoa (LOA)

Ko te roa o te waka mai i tōna pito rawa ki muri ki tōna pito rawa, tae atu ki ngā taputapu katoa e piri ana.

Ngā Ara Ora

Ngā taura, ngā aho rānei e karapoti ana i te poti hei ārai i ngā kaimahi, ngā pāhihi, ngā taputapu rānei kei taka ki te moana

Rūma Whakamaumahara

Tetahi wāhanga iti i runga i te poti e whakamahia ana hei rokiroki

Rā Matua

Ko te rā mahi nui rawa atu, matua hoki o te poti e piri ana ki te rewa matua, ā, e whakahaeretia ana e te pūmau whakapae.

Pou

He pou poutū e tautoko ana i ngā rā o te poti whakatere

Te Wāhi Whakatere

Te poti'te ahunga e pā ana ki te hau

Tauranga

Ko te taha maui o te poti ina tū ana i runga, e anga ana ki te ihu (kaua ki te taha matau).: He iti ake ngā reta o te port i te starboard, pērā i te iti ake o ngā reta o te maui i te matau

Urungi

Ko te tara poutū, te pereti rānei kei muri o te poti e toro atu ana ki roto i te wai e whakamahia ana mō te urungi.

Whare inu

Te rūma matua mō te manaaki manuhiri i runga poti

Ngā Kaipupuhi

Ngā kōhao i roto i te waka e taea ai te wai i runga i te papa te rere ki runga i te moana

Tūnga

Ngā pou poutū e karapoti ana i te poti'te taha e tautoko ana i ngā taura ora

Papa-mā-uru

Ko te taha matau o te poti ina tū ana i runga, e anga ana ki te ihu (he rerekē ki te taha maui). Mnemonic: he nui ake ngā reta o te taha matau i te taha maui, pērā i te taha matau i te taha maui.

Kākano

Te wāhanga tino mua o te ihu

Te hiku

Te tuara, te muri rānei o te poti

Papa Kaukau

He papa wai kei te kei o te poti hei whakauru me te whakaputa ngāwari i te wai.

Tākai

Te urungi i tētahi poti'te kopere i te hau (he rerekē ki te tawai)

Kaipara

Ko te kakau e hono ana ki te urungi, ki te mōtini waho rānei e whakamahia ana mō te urungi

Te whakawhiti

Te mata papatahi e hanga ana i te poti'te tuara

Ngā Ripa Kuti

Ngā pereti i te raro kei muri o te poti'te anga o te waka ka taea te whakarite kia rerekē te āhua o te waka'te waiaro, te piki me te huri i te wā e haere ana

Raina Wai

Te wāhi e piki ake ai te wai i runga i te poti'te waka o te s

Te Hau

Te ahunga e pupuhi mai ana te hau (he rerekē ki te taha o te rā)


Wā tuku: Mei-11-2024